Bibliotheek en archief

Het boekenbezit omvat naast recentere werken o.a. de Historische Bibliotheek van de KNMP en de voormalige Gorlaeus bibliotheek Leiden. Het archief bestaat uit o.a. het documentatie (kaart) systeem van de KNMP en het archief Haagse Ziekenhuizen met geneesmiddel informatie en reclames van de industrie vanaf 1945.

Nicolaas Beets: brieven aan prof. W. Stoeder

Meestal zijn we “op” Urk druk met het verwerken van nieuwe boeken archieven, materialen, maar soms hebben we ook tijd om nog eens goed te bekijken wat we al hebben. Daarbij kwamen we een aantal losse paperassen tegen die van prof. W. Stoeder bleken te zijn. Deze zijn een aantal jaren geleden via de KNMP naar Urk gekomen. We zijn nog niet toe aan een volledige inventarisatie, maar het bevat veel aantekeningen naar aanleiding van zijn boek Geschiedenis der Pharmacie in Nederland en materiaal ter gelegenheid van het eeuwfeest van de NMP in 1892. In 1889 heeft Stoeder een boek geschreven over de vader van Nicolaas Beets, deze laatste de man van de Camera obscura. De vader Martinus Nicolaas Beets was een apotheker uit Haarlem, bekend o.a. van zijn Grondbeginselen der Artsenijmengkundige Scheikunde toegepast op de Pharmacopoea Batava. 
Er waren al brieven bekend van Stoeder aan Nicolaas Beets (Beets collectie UB Leiden) maar nu hebben we ook 2 brieven en een briefkaart van Beets aan Stoeder. In één daarvan wijst hij Stoeder op een pijnlijke fout. Het boek van Stoeder is getiteld Marinus Nicolaas Beets: een nuttig en welbesteed leven. Hier mist dus de t in Martinus, een fout die zich herhaalt in de rest van het boek. De zoon maakt Stoeder wel heel duidelijk dat hij dit niet op prijs stelt.
We hebben nog niet de relatie kunnen leggen tussen de brieven van Stoeder in Leiden, en deze van Beets aan Stoeder, die informatie volgt nog.

Apotheek Duinoord

We hebben voor Foksdiep 6 geen aankoopbudget, maar een uitzondering hebben we gemaakt voor “Apotheek Duinoord” van Marianne Udinga. Voor 2 euro op Marktplaats konden we dit boekje aan de collectie toevoegen. Uitgegeven in de jaren 50, in de serie Witte Raven geeft het een verrassend uitgebreid kijkje in de wereld van de toenmalige farmacie. Al op de eerste pagina komen kalii chloras, zinci oxydum en natrii bromidum aan de orde en daar blijft het niet bij. Vooral veel pillen worden gemaakt, een liter infuusvloeistof wordt “gesteriliseerd” in stromende waterdamp. Vele geneesmiddelnamen volgen, evenals pharmacopee, codex, vademecum, tarreren, cito, iteratiebriefje en isotonisch maken. Ook verwisselingen zoals adrenalie – efedrine, 3 en 30% waterstofperoxide (met chemische formule),  fysische onverenigbaarheden en het gebruik van het uitroepteken bij de overschrijding van de maximaal dosering ontbreken niet. En natuurlijk het ontcijferen van het handschrift van de doktoren. Er komen diverse patiëntencontacten voor, waarbij opvalt dat de patiënt steevast in dialect spreekt. Natuurlijk zijn er ook amoureuze verwikkelingen waarbij de apothekersassistente Ike pas op één van de laatste bladzijden in de armen van assistent dokter Wouter valt.
Het is duidelijk dat Apotheek Duinoord door een insider is geschreven. Meer informatie daarover is te lezen in 75 jaar Farmacie in Noordwijk (1994).
Model voor Apotheek Duinoord heeft gestaan Apotheek Duinrand in Noordwijk, schrijfster was de apothekersassistente Bep de Jong.
De apotheker juffrouw van Baerle was “in het echt” juffrouw Blink.

Voor wie een beeld wil krijgen van de gang van zaken in een apotheek van de jaren 50 is dit boekje zeker een aanrader.

De Historische Bibliotheek van de KNMP

De Historische Bibliotheek van de KNMP is indertijd aangekocht van dr. D.A. Wittop Koning. Deze omvat een groot aantal oude drukken, waaronder vele stads-farmacopeeën.

Ook aanwezig in Foksdiep 6, in de collectie Grendel, is de verzameling boeken die door dr. Elize Grendel is aangelegd. Zo nu en dan ruilden of verrekenden  dr. Wittop Koning en dr. Grendel boeken, soms verschijnen beider ex-libris in één enkel exemplaar.

Een oud maar toch actueel boek: Lachgas

Uit de bibliotheek van het Gorlaeus laboratorium komt dit boek uit 1907 van de Nederlandse hoogleraar fysische chemie en chemie-historicus Ernst Cohen. Voor het leven en werk van Cohen zie o.a. H.A.M. Snelders, De geschiedenis van de scheikundein Nederland deel 2.

Voor wie het boek wil lezen hoeft niet naar Urk te reizen al mag dat natuurlijk wel. Het is ook op internet te vinden, zie https://archive.org/details/b24864110/page/n8

In het boek is opgenomen een vermakelijke prent van James Gillray, zie onder.

Optima Farma - het tijdschrift

In de zomer van 2019 ontvingen we van mevrouw Broekhuizen alle jaargangen van Optima Farma, het tijdschrift voor apothekersassistenten. Jaargang 2 nummer 4 bevatte een uitgebreid verhaal over apotheek Baljet, en hieruit hebben we de foto gehaald waarop huidig bestuurslid van de SFE, Jard Baljet, met helm op een scooter plaats heeft genomen. Let op het pleonasme.
De scooter zou zeker niet misstaan naast de Solex van de wijkverpleging, te zien op Foksdiep 2.

Aanmelden nieuwsbrief